{"id":3870,"date":"2025-10-29T13:10:34","date_gmt":"2025-10-29T12:10:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.acc.td.tdrn.dev\/news\/the-era-of-agent-centric-design\/"},"modified":"2025-11-06T10:59:17","modified_gmt":"2025-11-06T09:59:17","slug":"the-era-of-agent-centric-design","status":"publish","type":"td_news","link":"https:\/\/www.acc.td.tdrn.dev\/nl\/nieuws\/the-era-of-agent-centric-design\/","title":{"rendered":"Het tijdperk van
agent-centrisch design"},"featured_media":3871,"template":"","news-type":[19,81],"class_list":["post-3870","td_news","type-td_news","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","news-type-insights","news-type-insights-2"],"acf":{"blocks":[{"acf_fc_layout":"block--intro","intro":"Met de komst van AI agents delegeren we in toenemende mate het bekijken en navigeren van webpagina\u2019s. Ze browsen, klikken en nemen beslissingen voor ons. Deze transformatie heeft grote gevolgen voor traditionele gebruikersinterfaces en toegankelijkheidsnormen, aangezien digitale ervaringen zich steeds meer richten op AI agents in plaats van menselijke gebruikers. Wat gebeurt er met User Experience Design (UX) als de gebruiker grotendeels de door designteams zorgvuldig ontworpen interfaces kan omzeilen?"},{"acf_fc_layout":"block--content","title":"","description":"

Virtuele reisbegeleiders<\/h3>\r\nAls digital designer maak ik dagelijks gebruik van diverse AI tools om mijn workflow effici\u00ebnter, analytischer en creatiever te maken. Dit voorjaar maakte ik tijdens een tweewekelijkse rondreis in het Verre Oosten voor het eerst in de priv\u00e9\r\ncontext gebruik van virtuele assistenten zoals ChatGPT en DeepSeek voor advies over bezienswaardigheden, restaurants en praktische tips over vervoer en tickets.\r\n\r\nBij terugkeer realiseerde ik me dat we gedurende twee weken geen enkele website hadden geraadpleegd. Misschien omdat dit door de Great Firewall en de ban van Google Search minder eenvoudig was, maar waarschijnlijk voornamelijk omdat websites gewoonweg overbodig bleken te zijn.\r\n\r\nDe virtuele assistenten geven verrassend relevante informatie voornamelijk wanneer de gevraagde informatie tamelijk specifiek is. Zo waren wij op zoek naarniet toeristische authentieke boeddhistische tempels die voornamelijk door locals worden gebruikt voor worshipping en rituelen. En waren we op zoek naar creatieve buurten waar mooi uitgedoste TikTok influencers poseren. Ten aanzien van hotels hadden we nog meer noten op onze zang. Virtuele assistenten kunnen goed omgaan met dit soort specifieke wensen en genereren output op maat.\r\n\r\nTegelijkertijd verschenen er dit voorjaar artikelen die het einde van UI design aankondigen. We besteden het browsen van het internet in toenemende mate uit aan onze virtuele assistenten. Dit betekent dat websites steeds minder bezocht worden door mensen en steeds meer door agents. Opvallend is dat deze artikelen worden geschreven door de uitvinders en godfathers van Human Centered Design, waaronder Jacob Nielsen en John Maeda. Misschien om hun mooie vakgebied van een ondergang te behoeden maar waarschijnlijk omdat deze visionairs als geen ander kunnen aanvoelen hoe het World Wide Web ingrijpend gaat veranderen door generative AI.\r\n\r\n[caption id=\"attachment_3008\" align=\"alignnone\" width=\"906\"]\"\" De grondlegger van UX, Jacob Nielsen, begint zijn artikelen met een dramatische zin. (GPT Afbeelding-1)[\/caption]\r\n

Hello Agents. Goodbye UI Design. RIP Accessibility<\/h3>\r\nDrie ultrakorte statements die de toekomst van het World Wide Web volgens usability pionier Jacob Nielsen samenvatten. In het artikel met deze titel staat een prachtige dramatische openingspassage: \u201cOnce, humans navigated the web manually. In the future, AI agents will act on our behalf, browsing, clicking, and deciding. This shift marks the end of traditional UI design and accessibility, ushering in a future where agents are the primary users of digital services.\u201d\r\n\r\nUI design en webtoegankelijkheid worden dus minder relevant.\r\nAI agents vervangen user interfaces en disabled users zullen eenvoudigweg een AI agent kiezen die bij hen past. Dat gaat nog wel even duren. Jacob Nielsen schetst een overgangsperiode waarin simple autonomous agents, de agents waar we nu mee werken, volledig autonoom worden. Tot 2030 zullen websites door zowel human users als AI agents bezocht worden.\r\n

Van hindernisbaan tot teleportatie<\/h3>\r\nOok creatief technoloog John Maeda neemt in zijn meest recente Design in Tech Report, gepresenteerd tijdens de laatste editie van SXSW, alvast afscheid van UI design. Hij noemt de traditionele user interface een \u2018obstacle course\u2019 wat voor veel gebruikers die wel eens een vlucht of hotel boeken herkenbaar zal zijn.\r\n\r\nVolgens Maeda worden we binnenkort met een simpele prompt \u201cReserve flights and book a hotel\u201d direct geteleporteerd naar ons doel. UX evolueert naar AX, waarbij de UI wordt gereduceerd ten gunste van directe AI-uitvoering. In zijn report stelt Maeda een intrigerende vraag die ons volgens hem de komende tijd zal blijven achtervolgen:","alignment":"start","background_color":"default"},{"acf_fc_layout":"block--quote","quote":"\u201cWhat happens to UX when the user can bypass 90% of your carefully crafted interface?\u201d","quote_author":"John Maeda","quote_job_title":"","background_color":"default"},{"acf_fc_layout":"block--content","title":"","description":"

Graphical User Interface<\/h3>\r\nVoordat we ingaan op deze vraag is misschien geruststellend om de alarmerende berichten over het einde van UI design te relativeren. De graphical user interface (GUI) ontstond in de begindagen van het internet om de user experience, door middel van grafische elementen als iconen, buttons en menu\u2019s, gebruikersvriendelijker en intu\u00eftiever te maken. Het navigeren van interfaces via text-gebaseerde commando\u2019s was een nogal moeizame onderneming.\r\n\r\nWaar Nielsen en Maeda enthousiast fantaseren over een toekomst waarin de interfacevolledig verdwijnt is het goed om te bedenken dat de GUI essentieel is voor een plezierige en effici\u00ebnte user experience. Ook wil de consument niet altijd via een simpele prompt als \u201cReserve flights and book a hotel\u201d geteleporteerd worden naar het einddoel, de boeking. Het browsen van visuele informatie is onderdeel van de ervaring. Je wilt het product van alle kanten bekijken en vergelijken. Dat geldt zelfs voor abstractere producten als een vliegreis waar je je zitplaats wilt zien.\r\n

De UI ontvouwt zich in de conversatie<\/h3>\r\nUser interfaces zullen niet zozeer minder grafisch worden of verdwijnen, wel verandert het paradigma van de website door de komst van AI agents. Websites zijn niet langer reeksen van aan elkaar gekoppelde statische templates maar zijn in het tijdperk van AI agents dynamisch: de user interface ontvouwt zich stapsgewijze in de conversatie.\r\n\r\nHiermee verdwijnt de hindernisbaan waar Maeda over spreekt. AI agents vereenvoudigen processen zoals het zoeken van informatie, shoppen en boeken. Time on task wordt teruggebracht. AI agents zorgen voor een effici\u00ebnte en persoonlijke gebruikerservaring.\r\n\r\nVeel traditionele UX patterns zoals broodkruimels, snackbars, en chips die nu als strooigoed de user interface bevuilen zullen overbodig worden of spaarzamer worden gebruikt. De essentie van de evolutie van UX naar AX betekent niet dat de user interface \u2018iets vluchtigs\u2019 wordt maar vooral het eind van het huidige paradigma van lineaire reeksen van webpagina\u2019s die eruit zien als een A4-tje met een scrollbar en wat knoppen.\r\n\r\n[caption id=\"attachment_3009\" align=\"alignnone\" width=\"908\"]\"\" John Maeda suggereert dat mensen steeds vaker \u2018hindernisbanen\u2019 zullen omzeilen door gebruik te maken van AI-agenten. (Seedream 4)[\/caption]\r\n

Dynamisch Design<\/h3>\r\nAl in de begindagen van het internet werd duidelijk dat websites op verschillende devices worden bekeken. De mobiele revolutie leidde tot responsive en adaptive webdesign waarmee voor het eerst in de geschiedenis design een dynamisch gegeven werd. De interface schikt zich naar de context van de gebruiker, vooralsnog voornamelijk het device.\r\n\r\nEr wordt al decennia gesproken over personalisatie van user interfaces. Dit was tot nu toe vooral een leeg buzzword omdat de methodologie en infrastructuur vooralsnog ontbrak (DEPT Trends 2024). Met de huidige komst van AI en ML tools wordt personalisatie realiteit. Dit is feitelijk een volgende stap in responsive en adaptive design. De interface bouwt zich realtime in de interactie met de gebruiker op en is dynamisch. De wijze waarop we informatie zoeken, shoppen en boeken wordt conversational.\r\n

Skills voor de AI-first designer<\/h3>\r\nGebruikers zullen inderdaad, zoals Maeda stelt en ik tijdens mijn vakantie ervaarde, \u2018carefully crafted\u2019 web interfaces omzeilen door gebruik te maken van AI agents. Nu ChatGPT het binnenkort mogelijk maakt, door een recentelijk aangekondigd partnership met e-commerce platform Shopify, om ook de\r\naankoop van producten door de agent zelf te laten doen zal dit toenemen.\r\n\r\nAndersom kunnen Large Language Models als OpenAI en DeepSeek op maat worden gemaakt voor merken met specifieke richtlijnen en training. Deze zogenaamde Brand Language Models kunnen op websites worden ge\u00efmplementeerd voor een betere shopping experience en combineren de slagkracht van LLMs met brand governance (DEPT Trends 2025).\r\n\r\nHet World Wide Web wordt agentic. UX designers gaan agentic systems en experiences ontwerpen. Deze leven overal, als volledig autonome agents, als virtual assistants op websites, en als chatbots op sociale kanalen. Het ontwerpen van de agentic experience vindt niet alleen plaats aan de oppervlakte (GUI) maar speelt zich in toenemende mate af op een dieper niveau in het orchestreren van services en instructies. Information architecture, conversation design, operational thinking en behavioral economics zijn belangrijke skills voor de AI-first digital designer die een soort agent choreographer wordt.","alignment":"start","background_color":"default"},{"acf_fc_layout":"block--quote","quote":"\u201cThe idea becomes a machine that makes the art.\u201d","quote_author":"Sol LeWitt","quote_job_title":"","background_color":"default"},{"acf_fc_layout":"block--content","title":"","description":"

Design in het tijdperk van het algoritme<\/h3>\r\nOmdat aesthetics vaak wordt onderbelicht in UX sluit ik dit artikel af met een citaat van de Amerikaanse conceptuele kunstenaar Sol LeWitt. Hij besteedde het maken van kunstwerken uit aan een team van assistenten die op basis van zijn instructies, we zouden dit nu algoritmes noemen, het kunstwerk cre\u00eberden. Creativiteit en vakmanschap manifesteren zich in het idee en de code.\r\n

Zet de eerste stappen op het Agentic Web<\/h3>\r\n